წინარე ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნება

თანამედროვე სამოქალაქო ბრუნვაში წინარე ხელშეკრულება მნიშვნელოვან სამართლებრივ მექანიზმს წარმოადგენს, რომელიც მხარეებს მომავალი გარიგების სტაბილურობის გარანტიას აძლევს. ბევრს შეცდომით ჰგონია, რომ ეს არის უბრალო, სიმბოლური „დაპირება“, რომელსაც იურიდიული ძალა არ გააჩნია, თუმცა რეალობა ბევრად უფრო მკაცრია: წინარე ხელშეკრულება სამართლებრივად ბოჭვადია.
წინარე ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნება იმაში მდგომარეობს, რომ მხარეები იღებენ ვალდებულებას, მომავალში დადონ განსაზღვრული ძირითადი ხელშეკრულება. აქ იკვეთება მთავარი განსხვავება: თუ ძირითადი ხელშეკრულების მიზანი უშუალოდ შედეგის მიღწევაა (მაგალითად, ბინის საკუთრებაში გადაცემა), წინარე ხელშეკრულების ერთადერთი მიზანი თავად ძირითადი ხელშეკრულების დადების ვალდებულების წარმოშობაა.
იმისათვის, რომ წინარე ხელშეკრულება ნამდვილი იყოს, ის აუცილებლად უნდა შეიცავდეს მომავალი ხელშეკრულების ყველა არსებით პირობას (მაგალითად, ნასყიდობის შემთხვევაში - ნივთის ზუსტ აღწერას, ფასს და ა.შ.) და უნდა გაფორმდეს იმავე ფორმით (მაგალითად, წერილობით), რასაც კანონი ძირითადი ხელშეკრულებისთვის ითხოვს.
პასუხისმგებლობის საკითხი მაშინ იჭრება, როდესაც ერთ-ერთი მხარე უსაფუძვლოდ ამბობს უარს დაპირებული ხელშეკრულების დადებაზე. ასეთ დროს კანონი მეორე მხარეს იცავს და აძლევს უფლებას, სასამართლოს გზით მოითხოვოს ძირითადი ხელშეკრულების იძულებით დადება. თუმცა, ხშირად მხარეს აღარ სურს იმ ადამიანთან ურთიერთობა და ნაცვლად ძირითადი ხელშეკრულების დადებისა, ამჯობინებს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნას.
საბოლოო ჯამში, წინარე ხელშეკრულება არის მძლავრი იურიდიული ინსტრუმენტი, რომელიც მხარეებს სტაბილურობის განცდას უქმნის, თუმცა მისი დარღვევა იწვევს რეალურ ფინანსურ პასუხისმგებლობას. ნებისმიერი პირი, რომელიც ასეთ დოკუმენტს ხელს აწერს, უნდა აცნობიერებდეს, რომ ის იბოჭება არა მხოლოდ მორალურად, არამედ კანონის წინაშეც.